Doğal Gaz Kullanımı Evsel Atıkların Yakıt Değerini Artırıyor

İYİ Parti Osmangazi İlçe Başkan Yardımcısı iş insanı Hasan Burhan’dan evsel atık çıkışı! Hasan Burhan;

“Hayatımıza doğalgaz konforu girdikten sonra evsel atık çöpün kalitesi arttı. En azından eskisi gibi soba küllerini çöpe dökmüyoruz. Buda müteşebbis yönü ile bakıldığında çöpü değerli kılıyor. 4 kg çöp / 1 kg kömür ile eşdeğer kaloride bir yakıt alternatifi sunuyor.

Peki, çöpü efektif bir emtia olarak nasıl görebiliriz?

Gelişmiş ülkeler çöpü yakarak elektrik üretiyor. Yakılan çöp ile su ısıtılıyor, su buharı elde ediliyor. Buhar basınçlı bir şekilde alternatörü çevirerek elektrik üretiyor. Türbinden tahliye olan buhar ile çevredeki konutlar ısıtılabildiği gibi sıfır maliyet ile santral çevresindeki seralar ısıtılabiliyor. Baca arıtma sistemi ile atık isten karbon siyahı (siyah boya için pigment) elde ediliyor, kıymetlendiriliyor. Külü ise dolgu malzemesi olarak yol inşaatlarında kullanılabildiği gibi, yol kaldırım taşı bordür taşı olarak şekillendirilip ekonomiye kazandırılıyor. Hatta kıyı kentlerinde briket olarak şekillendirilip deniz tabanına batırılıyor, deniz ekosistemi için balıklar başta olmak üzere deniz canlılarına üreme yavrulama alanı oluşturuluyor.

1995 yılında kurulan Bursa Hamitler Katı Atık Depolama Tesisi (Hamitler Çöplüğü) %85 doluluk oranı ile ömrünü tamamlamak üzere ve yeni alan arayışı var. Geçmişte şehrin dışında olan bu alan bugün hızlı büyüme ile etrafında 12 mahalle barındıran 1,5 milyon m² lik devasa bir alan. Yani Altıparmak / Çarşamba bölgesinin yaklaşık 2 katı büyüklükte bir bölge. Doğal olarak etrafına kötü koku yayıyor. Kurulduğu günden bu güne kadarda kaba bir hesap ile yaklaşık 20 milyon ton çöp bu alana gömüldü. Bu kent sağlığı için geleceğe bırakılan ciddi bir yük iken, müteşebbis için kentin orta yerinde maden.

Bursa olarak, çöpü gömmek yerine dünyada birçok örneği olan bu santrallerden kuramaz mıyız?

Daha önceki yazılarımızda bu konu detaylı olarak yazmıştık. Öncelikle kentimizde günlük olarak 3000 ila 4000 ton aralığında çöp üretimi var ve artan nüfus ile bu rakamda artacak. Bu kapasitede bir tesisin kurulum maliyeti 350 milyon Euro gibi bir rakama tekabül ediyor. Buna örnek aynı kapasite ile çalışan Hamburg tesisi var ve bu rakamlara kuruldu. Şehrin doğusunda Yenişehir / İnegöl arası tarım arazisine bir tesis kursak etrafında seraları ile birlikte günlük toplanan çöpü işlesek, yine şehrin batı yakasına Karacabey / M. Kemal Paşa arası tarım alanına ikinci bir tesis kurup Hamitler sahasını taşıyıp bertaraf etsek 700 milyon Euro gibi bir para lazım.
Ayrıca kentin atık suları atık su barajlarında toplanıp, küçük bir arıtma sonucu atık sudan elektroliz yöntemi ile hidrojen elde etmek mümkün. Gelişmiş ülkelerde kullanımı arttı. Alternatif yakıt olarak motorlu taşıtlarda kullanıldığı gibi elektrik üretimi için çevreci bir ürün. Başta Hollanda, Japonya ve İngiltere olmak üzere konuya ciddi yatırım ve çalışmalar var. Bu tesise de 300 milyon Euro desek bize gerekli olan para 1 milyar Euro gibi bir rakam.

Bu para nasıl bulunur?

Küresel ölçekte büyük firmalar gerek yap işlet devret, gerekse çalıştırma yönü işin müteahhitlik ve işletme boyutuyla hizmet sunuyor. Ancak Bursa’mız, ekonomisi ve potansiyeliyle bu konuda da ülkemize örnek olabilir. Öncelikle yeni seçilen Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı beyi ve ekibini tebrik ediyorum. BTSO bu proje için kolları sıvasa 100 bin Euro bedelli 10 bin adet hisse senedi hazırlayarak bu parayı temin edilir. Bugün BTSO ya kayıtlı 60 binin üzerinde üye var. İşletmeler sermaye yedeği olarak altın yumurtlayacak bu tesise para yatırabilir. Ayrıca bu hisse senetleri kiracısından bıkmış gayrimenkul sahiplerinin ilgisini çekecektir.
Elektrik üretimi, konut / sera ısıtması, karbon siyahı üretimi, kaldırım bordür taşı üretimi gibi birçok çıktısı olan sermayesi ise çöp olan ve imhası için belediyelerin bedel ödeyeceği bir tesisin karlılığı elbette tartışılmaz. Belirli dönemlerde hissedarına temettü geliri sunan bununla birlikte değer kaybetmeyip aksine kıymetlenecek hisseler yatırımcısı için sağlam bir yatırım olur. Ayrıca Küçükbalıklı ve Hamitler çöp döküm alanları üzerindeki çöp kaldırıldıktan sonra otosansit, küçük sanayi gibi kent ekonomisine değer katan alanlar olarak yenilenebilir. Bu yönü ile de hem kente hem işletmeciye kazanım sağlar.

Geçmişte Bursa Çimento fabrikası bundan 59 yıl önce 1236 hissedarı ile kurulmuş olup hala karlı bir işletme olarak faaliyetini sürdürmektedir. Bursa Çimento konumuza örnek olabilir. İnsanların tüketimi oldukça bitmeyen çöp kaynağı olacaktır. Atığın bertaraf edilmesi ile çevresel kazanım, hisseleri ile hissedarına maddi kazanım sağlayan, yeşil Bursa ya yeşil enerji yakışır.” dedi.