Çukurova Üniversitesi’nden Akdeniz Tarımı İçin Uluslararası Yaz Okulu: Karbon Tutulumu, Toprak Sağlığı ve İklim Dirençliliği Masaya Yatırılacak

Çukurova Üniversitesi, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir tarım alanındaki uluslararası çalışmalarına bir yenisini daha ekliyor. Avrupa Birliği destekli SHARInG-MeD Projesi kapsamında düzenlenecek “Akdeniz Tarımında Karbon Sekestrasyonu ve Bitki Gelişimi” Yaz Okulu, 31 Ağustos-4 Eylül 2026 tarihleri arasında Adana’da gerçekleştirilecek.

İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerinin her geçen yıl daha fazla hissedildiği günümüzde, Akdeniz Havzası en kırılgan bölgelerin başında geliyor. Artan sıcaklıklar, kuraklık, ani yağışlar, erozyon, toprak kaybı ve organik madde azalması gibi sorunlar, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit ederken, bilim dünyası çözüm arayışlarını hızlandırıyor.

Bu kapsamda Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü öncülüğünde yürütülen SHARInG-MeD (Soil Health and Agriculture Resilience through an Integrated Geographical Information Systems of Mediterranean Drylands) Projesi, Akdeniz ekosistemlerinde bozulan toprak sağlığının yeniden kazanılmasına yönelik önemli bilimsel çalışmalar yürütüyor.

Toprak sağlığı iklim krizinin merkezinde

Projenin yürütücüsü Prof. Dr. İbrahim Ortaş, Avrupa Birliği verilerine göre Akdeniz Bölgesi’ndeki tarım topraklarının yaklaşık yüzde 60-70’inin yoğun tarım uygulamaları, monokültür, yanlış arazi kullanımı, aşırı otlatma, ormansızlaşma ve iklim değişikliği nedeniyle bozulduğunu belirtiyor. Bu bozulmanın Avrupa ekonomisine yıllık yaklaşık 50 milyar avroluk maliyet oluşturduğu ifade edilirken, organik karbon kaybının hem toprak sağlığı hem de gıda güvenliği açısından kritik risk oluşturduğu vurgulanıyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat politikaları doğrultusunda geliştirilen yeni üretim modelleri, karbonu yeniden toprağa kazandıran sürdürülebilir uygulamalara öncelik veriyor. SHARInG-MeD Projesi de tam bu noktada bilimsel veriler ışığında uygulanabilir çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.

Amaç, Akdeniz tarımında karbon yönetimini güçlendirmek

Proje kapsamında Akdeniz Bölgesi’nin farklı iklim, arazi ve toprak özelliklerini temsil eden alanlarda gerçekleştirilen örneklemelerle toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapıları ayrıntılı biçimde analiz ediliyor. Toplanan veriler sayesinde toprak organik karbonu, tuzluluk, pH, verimlilik ve çevresel performans gibi çok sayıda parametre değerlendirilerek bölgesel toprak haritaları güncelleniyor.

Araştırma sonuçlarının yalnızca akademik yayınlarla sınırlı kalmaması, çiftçiler, üreticiler, kamu kurumları ve politika yapıcılarla paylaşılması hedeflenirken, sürdürülebilir toprak yönetimi konusunda ortak bir farkındalık oluşturulması da projenin temel hedefleri arasında bulunuyor.

Yaz okulunda teori ve uygulama bir arada sunulacak

31 Ağustos-4 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek yaz okulunda katılımcılar, karbon sekestrasyonu, toprak sağlığı ve sürdürülebilir tarım konularında hem teorik hem de uygulamalı eğitim alma fırsatı bulacak.

Program kapsamında;

• Toprak organik karbonunun artırılmasına yönelik yeni yöntemler,
• Organik gübre uygulamaları,
• Örtü bitkileri ve azaltılmış toprak işleme sistemleri,
• Malç uygulamaları,
• Yararlı mikroorganizmaların karbon tutulmasına katkıları,
• Bitki-toprak-atmosfer ilişkileri,
• Karbon bütçesi hesaplamaları,
• Karbondioksit salınımı ve sera gazı ölçüm teknikleri,
• Tarla koşullarında karbon sekestrasyon analizleri,
• Toprak ve bitki dokularında karbon analizleri,
• Mikroorganizma konsorsiyumlarının karbon depolamadaki rolleri

uygulamalı örneklerle ele alınacak.

Katılımcılar ayrıca farklı tarımsal üretim sistemlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının ölçülmesi, uzun dönem karbon depolama potansiyelinin belirlenmesi ve karbon muhasebesi yöntemleri konusunda uzman akademisyenlerden eğitim alacak.

Bilim insanları, kamu kurumları ve genç araştırmacılar bir araya gelecek

SHARInG-MeD Yaz Okulu, yalnızca lisansüstü öğrencilerine değil; üniversite araştırmacıları, kamu kurumlarında görev yapan uzmanlar, tarım sektörü temsilcileri ve sürdürülebilir tarımla ilgilenen profesyonellere de açık olacak.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü’nün destek verdiği organizasyon, farklı disiplinlerden bilim insanlarını aynı platformda buluşturarak yeni araştırma iş birliklerinin geliştirilmesine de katkı sunmayı hedefliyor.

Yetkililer, yaz okulunun ilerleyen yıllarda daha geniş katılımlı uluslararası eğitim programlarına dönüştürülmesinin planlandığını belirtirken, Akdeniz Havzası’nda iklim değişikliğine dirençli tarımsal üretim modellerinin geliştirilmesine yönelik ortak çalışmaların artırılmasının amaçlandığını ifade ediyor.

Akdeniz tarımının geleceğine bilimsel katkı

Karbonun atmosfer yerine toprakta depolanmasını esas alan karbon sekestrasyonu yaklaşımı, hem iklim değişikliğiyle mücadelede hem de toprak verimliliğinin artırılmasında önemli araçlardan biri olarak kabul ediliyor. SHARInG-MeD Projesi kapsamında gerçekleştirilecek yaz okulunun, Türkiye’de bu alanda çalışan araştırmacılar için önemli bir bilgi paylaşım platformu oluşturması bekleniyor.

Toprak sağlığının korunması, karbon yönetimi, gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarım konularında uluslararası bilimsel iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan organizasyonun, Akdeniz Bölgesi’nin geleceğine yönelik yeni araştırmalara da zemin hazırlaması hedefleniyor.

Yaz okuluna ilişkin ayrıntılı program ve başvuru bilgilerine Çukurova Üniversitesi ile Prof. Dr. İbrahim Ortaş’ın resmi internet sayfalarından ulaşılabiliyor.

Prof. Dr. İbrahim Ortaş
Çukurova Üniversitesi
Ziraat Fakültesi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü – Adana

Bu sürüm, akademik duyurunun özünü korurken haber ajansları ve ulusal basının kullanabileceği akıcı bir haber formatına dönüştürülmüş; konu başlıkları, arka plan bilgisi ve projenin bilimsel önemi daha okunabilir bir yapıyla sunulmuştur.