Peyzaj mimarlığı alanında Türkiye’de ezberleri bozacak tarihi bir adım Bursa’da atıldı. Peyzaj mimarları, mühendisler, akademisyenler, bitki üreticileri, yerel yönetimler ve sektör temsilcilerini aynı çatı altında buluşturan Peyzaj Mimarları ve Sektör Profesyonelleri Derneği (PEYZAJDER), Türkiye’de bugüne kadar benzeri gerçekleştirilmemiş **”Bursa Performans Odaklı Peyzaj Uygulamaları Yarışması”**nı kamuoyuna tanıttı.
Podyum Davet’te gerçekleştirilen geniş katılımlı basın toplantısında duyurulan yarışma, yalnızca estetik kaygılarla hazırlanmış proje çizimlerini değil; gerçek hayatta uygulanmış, doğaya ve kent yaşamına somut katkı sağlayan peyzaj çalışmalarını bilimsel kriterlerle değerlendirecek olması nedeniyle Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyor.
PEYZAJDER tarafından geliştirilen yeni model, klasik peyzaj yarışmalarının dışına çıkarak uygulamaların çevresel, ekonomik ve sosyal performansını ölçmeyi hedefliyor. Böylece yalnızca güzel görünen değil; yağmur suyunu yöneten, karbon salımını azaltan, biyoçeşitliliği artıran, iklim değişikliğine direnç sağlayan ve kent yaşamına katkı sunan projeler ödüllendirilecek.
Tanıtım toplantısına akademi, kamu kurumları, meslek odaları ve sektör temsilcilerinden oluşan güçlü bir katılım gerçekleşti.
Programa; Bursa Teknik Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Sayan Atanur, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Zencirkıran, Bursa Uludağ Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşegül Akpınar, Süleyman Demirel Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ulvi Erhan Erol, Bursa Büyükşehir Belediyesi Tarım Peyzaj AŞ Genel Müdürü Semih Polat, Parklar ve Bahçeler Şube Müdürü Rıdvan Gödel, Mimarlar Odası Bursa Şube Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, Bursa Serbest Mimarlar Derneği Başkanı Can Şimşek, PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim ve çok sayıda akademisyen, mühendis, peyzaj mimarı, sektör temsilcisi ile davetli katıldı.
Yoğun katılım, yarışmanın yalnızca bir organizasyon değil; aynı zamanda sürdürülebilir şehircilik adına ortak bir vizyonun başlangıcı olarak değerlendirildi.

PEYZAJDER’in geliştirdiği sistem, Türkiye’de ilk kez klasik proje yarışmalarının dışına çıkıyor.
Bugüne kadar düzenlenen birçok yarışmada henüz uygulanmamış tasarımlar değerlendirilirken, Bursa Performans Odaklı Peyzaj Uygulamaları Yarışması’nda yalnızca sahada uygulanmış ve en az bir tam vejetasyon dönemini tamamlamış projeler jüri karşısına çıkabilecek.
Bu yaklaşım sayesinde;
uygulamalar bilimsel veriler ışığında puanlanacak.
PEYZAJDER Yönetim Kurulu Başkanı Fulya Akfidan Sevim, yarışmanın çıkış noktasının Bursa’nın yıllardır kullandığı “Yeşil Bursa” söylemini yeniden değerlendirmek olduğunu söyledi.
Sevim, artık yalnızca yeşil alan miktarının değil, bu alanların ekolojik performansının konuşulması gerektiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Yıllardır Bursa’yı Yeşil Bursa olarak tanımlıyoruz. Ancak artık asıl sormamız gereken soru; bu yeşilin gerçekten sürdürülebilir olup olmadığıdır. Yağmur suyunu tutan, kenti serinleten, hava kalitesini artıran, biyolojik çeşitliliği destekleyen peyzaj uygulamalarını görünür kılmak istiyoruz. Bu yarışmada estetikten çok performans değerlendirilecek. Çizime değil, kanıta ödül vereceğiz. Çünkü artık söz değil, saha konuşmalı.”
Fulya Akfidan Sevim, Bursa’nın pilot il olarak belirlenmesinin tesadüf olmadığını da vurguladı.
Uludağ’ın zengin bitki örtüsü, Bursa Ovası’nın üretim gücü, sanayi kapasitesi ve tarih boyunca doğayla kurduğu güçlü ilişki sayesinde Bursa’nın yeşil kalkınma modelini oluşturabilecek en doğru şehir olduğunu belirten Sevim şöyle konuştu:
“Bursa hem doğal zenginliği hem de üretim kültürüyle Türkiye’nin en güçlü şehirlerinden biri. Çınardan erguvana uzanan doğa mirasıyla yeşil kalkınma modelinin ilk uygulama alanı olmaya en uygun kenttir. Burada oluşturacağımız modelin ikinci yıldan itibaren Türkiye geneline yayılmasını hedefliyoruz.”
Yarışmanın en dikkat çeken yönlerinden biri de değerlendirme sisteminin tamamen bilimsel kriterler üzerine kurulmuş olması.
Projeler;
başlıklarından oluşan beş ana performans ekseninde, 100 puanlık ayrıntılı değerlendirme sistemiyle puanlanacak.
Bu sistem oluşturulurken dünyanın en önemli sürdürülebilirlik standartları arasında yer alan;
referans alındı.
Projeler jüriye rumuz sistemiyle sunulacak, ön elemeyi geçen uygulamalar ise yerinde incelenerek beyan edilen tüm veriler doğrulanacak.
Yarışma;
olmak üzere dört ana kategoride gerçekleştirilecek.
Her kategori kendi içerisinde farklı performans kriterleri üzerinden değerlendirilecek.
Tek konut bahçelerinde yağmur suyu hasadı, kompost üretimi ve kuraklığa dayanıklı bitkilendirme öne çıkarken;
toplu konutlarda bakım maliyetlerini düşüren sürdürülebilir uygulamalar,
sanayi ve ticaret alanlarında çevresel etkileri azaltan yeşil altyapılar,
kamusal alanlarda ise erişilebilirlik, halk sağlığı ve sosyal yaşam kalitesine katkı sağlayan uygulamalar değerlendirilecek.
Yarışma yalnızca peyzaj mimarlarına açık olmayacak.
Başvurular;
tarafından bireysel veya ekip halinde yapılabilecek.
Başvuru yapılacak uygulamaların Bursa il sınırları içerisinde tamamlanmış ve en az bir tam vejetasyon dönemini geride bırakmış olması şartı aranacak.
Yarışmanın seçici kurulunda akademi ile uygulama dünyasını buluşturan deneyimli isimler yer alıyor.
Kurulda Prof. Dr. Gül Sayan Atanur, Prof. Dr. Murat Zencirkıran, Doç. Dr. Ulvi Erhan Erol, Doç. Dr. Ayşegül Akpınar, Osman Zeybek, Mustafa Atıcı, Fatma Betoş, Necla Yörüklü, Kamil Erken, Can Şimşek ve Fulya Akfidan Sevim görev yapacak.
Ayrıca meslek odalarının katkısıyla oluşturulacak Danışman Jüri de sürece destek verecek.
Basın toplantısında söz alan akademisyenler ve sektör temsilcileri de yarışmanın önemine dikkat çekti.
Prof. Dr. Murat Zencirkıran, yarışmanın temel felsefesinin sürdürülebilirlik olduğunu belirterek performans odaklı peyzaj anlayışının geleceğin şehirleri açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Doç. Dr. Ulvi Erhan Erol ise Bursa’nın sahip olduğu botanik çeşitliliğin böyle bir organizasyon için büyük avantaj olduğunu vurguladı.
Ziraat Mühendisi Mustafa Atıcı, kullanılacak bitki materyallerinin bölgesel iklim ve toprak yapısına uygun seçilmesinin uzun vadeli başarı açısından kritik olduğunu söyledi.
Bursa Serbest Mimarlar Derneği Başkanı Can Şimşek, yarışmaların uygulanabilir projelerin gelişimine büyük katkı sunduğunu belirterek PEYZAJDER’i kutladı.
Tarım Peyzaj AŞ Genel Müdürü Semih Polat ise Bursa’nın yeşil altyapısının güçlenmesine katkı sağlayacak her çalışmanın yanında olduklarını ifade etti.
Prof. Dr. Gül Sayan Atanur, yarışmanın kamusal alanların niteliğini artıracak yeni bir anlayış oluşturacağına inandığını dile getirirken, Mimarlar Odası Bursa Şube Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek de yarışmanın Bursa’nın yeşil potansiyelini ortaya çıkaracağını söyledi.
Necla Yörüklü ise Bursa’daki 17 belediyeden en az 5-6’sının yarışmaya katılmasının önemli bir kazanım olacağını ifade etti.
PEYZAJDER tarafından açıklanan yarışma takvimine göre;
Her kategoride birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödüllerinin yanı sıra Jüri Özel Ödülü ve PEYZAJDER Özel Ödülü de sahiplerini bulacak.
PEYZAJDER’in hayata geçirdiği “Performans Odaklı Peyzaj Uygulamaları Yarışması”, yalnızca ödül dağıtan bir organizasyon olmanın ötesinde; şehirlerin yeşil altyapısını bilimsel kriterlerle değerlendiren yeni bir yaklaşımın başlangıcı olarak görülüyor. Estetik ile ekolojik verimliliği aynı potada buluşturan bu modelin ilk adımı Bursa’da atılırken, hedef ise önümüzdeki yıllarda uygulamanın tüm Türkiye’ye yayılması ve sürdürülebilir peyzaj anlayışının ulusal ölçekte standart haline gelmesi olarak gösteriliyor.