Yıllarca Haklarımız İçin Ter Döktük! Bu Zulüm Niye!

2008 SONRASI MEMURLAR VE MEMUR EMEKLİLERİNDEN SERT TEPKİ:
“BU BİR LÜTUF DEĞİL, YILLARCA ÖDENEN PRİMLERİN KARŞILIĞIDIR”

Türkiye’de kamu çalışanları arasında yıllardır tartışılan emeklilik sistemi farkı yeniden gündemin en sert başlıklarından biri haline geldi. 2008 yılı sonrasında göreve başlayan memurlar ve memur emeklileri, uygulanan emeklilik hesaplama yönteminin açık bir hukuksuzluk, eşitsizlik ve sistematik hak kaybı yarattığını belirterek tepki gösterdi. Kamu çalışanları, aynı işi yapan, aynı maaşı alan ve aynı süre çalışan memurlar arasında emeklilikte ortaya çıkan büyük farkın artık görmezden gelinemeyecek boyutlara ulaştığını savunuyor.

Tepkilerin merkezinde ise 2008 öncesi ve sonrası memurlar arasında uygulanan farklı emeklilik sistemleri bulunuyor. 2008’den önce göreve başlayan memurlar, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamında emekli olurken; bu tarihten sonra göreve başlayan memurlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabi tutuluyor. Kamu çalışanlarına göre bu ayrım yalnızca teknik bir mevzuat farklılığı değil, emeklilikte gelir kaybına yol açan yapısal bir adaletsizlik anlamına geliyor.

AYNI EMEK, AYNI MAAŞ… AMA EMEKLİLİKTE BÜYÜK UÇURUM

Kamu çalışanlarının gündeme getirdiği örnek, tartışmanın boyutunu çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.

Varsayımsal örnekte Ahmet ve Mehmet isimli iki kardeş aynı yıl üniversiteden mezun oluyor ve aynı yıl çalışma hayatına başlıyor. Her ikisi de aynı şartlarda çalışıyor, benzer gelir elde ediyor ve yaklaşık 25 yıl hizmet süresini doldurarak emeklilik hakkı kazanıyor.

Ancak çalışma hayatındaki bu eşitlik, emeklilikte dramatik biçimde bozuluyor.

• Özel sektörde çalışan Ahmet’in tüm kazançları emeklilik hesabına dahil ediliyor. Fazla mesai, ikramiye ve diğer gelir kalemleri de dikkate alındığı için emekli maaşı yaklaşık 50 bin TL seviyesine ulaşabiliyor.

• Aynı dönemde kamu görevinde çalışan Mehmet ise maaşının önemli bölümü emeklilik hesaplamasına dahil edilmediği için 20–25 bin TL bandında bir emekli maaşıyla karşı karşıya kalabiliyor.

Kamu çalışanlarına göre burada ortaya çıkan tablo, “eşit işe eşit emeklilik” ilkesinin açık biçimde ihlali anlamına geliyor.

MEMURLAR: “ANAYASA’NIN EŞİTLİK İLKESİ İHLAL EDİLİYOR”

Memur temsilcileri ve emekliler, söz konusu uygulamanın yalnızca ekonomik bir sorun değil, aynı zamanda anayasal bir hak ihlali olduğunu savunuyor.

Özellikle şu üç başlık sık sık dile getiriliyor:

• Sosyal devlet ilkesi

• Mülkiyet hakkı

• Kanun önünde eşitlik ilkesi

Kamu çalışanları, yıllarca düzenli şekilde prim ödediklerini, vergi yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiklerini ve devlet karşısında tüm sorumluluklarını yerine getirdiklerini vurguluyor. Bu nedenle emeklilikte yaşanan gelir kaybının “idari bir tercih değil, açık bir hak gaspı” olduğu ileri sürülüyor.

Birçok emekli memur bu durumu şu sözlerle özetliyor:

“Biz ayrıcalık istemiyoruz. Sadece ödediğimiz primlerin karşılığını istiyoruz.”

“MEMUR EMEKLİLİĞİ SADAKA DEĞİL”

Kamu çalışanlarının en sert eleştirilerinden biri de emeklilik sisteminin zaman zaman siyasi tartışmaların parçası haline getirilmesine yönelik.

Memur emeklileri, emeklilik maaşlarının popülist politikaların veya geçici teşviklerin sonucu olmadığını, aksine yıllarca ödenen primlerin doğal karşılığı olduğunu vurguluyor.

Yapılan açıklamalarda şu ifadeler dikkat çekiyor:

• “Memur emekliliği bir lütuf değildir.”

• “Bu maaşlar devletin ihsanı değil, ödenmiş emeğin karşılığıdır.”

• “Emeklilik hakkı siyasi tercihlere göre şekillendirilemez.”

2008 DÜZENLEMESİ TARTIŞMALARIN MERKEZİNDE

Uzmanlara göre sorunun temelinde 2008 yılında yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformu bulunuyor. Bu reformla birlikte memurlar için yeni bir sistem uygulanmaya başlanmış ve emeklilik hesaplama yöntemi ciddi biçimde değişmişti.

Bu değişiklikle birlikte:

• Emekli maaşına esas kazanç kalemleri daraltıldı

• Birçok ek ödeme emeklilik hesabının dışında bırakıldı

• Maaş bağlama oranları düşürüldü

Sonuç olarak yeni sistemde emekli olan memurların gelirlerinin önemli ölçüde azaldığı iddia ediliyor.

MEMUR EMEKLİLERİNDEN NET MESAJ: “ARTIK BEKLEMEYECEĞİZ”

Kamu çalışanları ve memur emeklileri artık konunun ertelenmesini kabul etmeyeceklerini belirtiyor. Sosyal medya kampanyaları ve sivil girişimler aracılığıyla “memur emeklisine adalet” çağrısı yükselirken, birçok kişi hukuki mücadele başlatılması gerektiğini savunuyor.

Memur temsilcileri şu çağrıyı yapıyor:

• Emeklilik hesaplama sistemi yeniden düzenlenmeli

• 2008 sonrası memurlar için adil bir model oluşturulmalı

• Aynı şartlarda çalışan kamu görevlileri arasında emeklilik uçurumu kaldırılmalı

“SORU AÇIK, CEVAP DA APAÇIK”

Kamu çalışanlarının tepkisi tek bir cümlede özetleniyor:

“Aynı işi yapan, aynı süre çalışan iki memurdan biri emeklilikte yarı maaş alıyorsa ortada ciddi bir adaletsizlik vardır.”

Memur emeklileri için mesele yalnızca maaş meselesi değil. Onlara göre bu tartışma, devlet ile vatandaş arasındaki güven ilişkisinin ve sosyal devlet anlayışının sınandığı bir başlık haline gelmiş durumda.

Ve kamu çalışanlarının sözleri oldukça net:

“Bu bir ayrıcalık talebi değil, hakkın teslim edilmesi talebidir.”