Bir Geçiş Ücretinden Daha Fazlası: HGS’de Güven Sorunu

Bir Geçiş Ücretinden Daha Fazlası: HGS’de Güven Sorunu
Yayınlama: 19.11.2026
A+
A-

Selma Çalışır: “Vatandaş borcunu ödemek istiyorsa, sistem de ona açık ve ulaşılabilir bir yol sunmalı”

Otoyol geçiş ücretleri nedeniyle yaşanan HGS sorunları, yalnızca maddi kayıplarla sınırlı kalmıyor. Borcunu öğrenmek ve ödemek isteyen vatandaşların farklı kurumlar arasında çözüm araması, belirsizlikler ve sonradan karşılarına çıkabilen cezalar, sistemin işleyişine ilişkin güven tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

SMMM ve Bağımsız Denetçi Selma Çalışır, HGS uygulamasında yaşanan sorunların ekonomik olduğu kadar toplumsal ve ahlaki boyutları da bulunduğuna dikkat çekti.

Vatandaşın öncelikle borcunu açıkça görebilmesi gerektiğini belirten Çalışır, “Bir yurttaş otoyoldan geçiyor ve borcu olduğunu öğreniyor. Ödemek istiyor ancak sorgulama ekranında borcunu bulamıyor ya da hangi kuruma, ne kadar ödeme yapacağını anlayamıyor. Aradan zaman geçtikten sonra ceza veya yasal takip ile karşılaşıyor. Bu noktada haklı olarak şu soruyu soruyor: Ben ödemek istediğimde neden bana açık bir yol gösterilmedi?” değerlendirmesinde bulundu.

CEZALAR KONUSUNDA BİLGİLENDİRME ÖNEMLİ

HGS ile ilgili kamuoyuna yansıyan şikâyetlerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Çalışır, her olayın aynı şekilde gerçekleştiğinin varsayılamayacağını söyledi.

Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği yollarda uygulanan kurallara göre, ihlalli geçişten sonraki ilk 15 gün içerisinde ödeme yapılması halinde idari para cezası uygulanmadığını hatırlatan Çalışır, sonraki dönemlerde ise belirli oranlarda ceza uygulanabildiğini, hukuki takip sürecinde faiz, avukatlık ücreti ve diğer masrafların da gündeme gelebildiğini belirtti.

Vatandaşların farklı otoyol işletmecilerine ait borçları ayrı ayrı sorgulamak zorunda kalmasının da süreci zorlaştırabildiğini kaydeden Çalışır, bilgilendirme ve erişilebilirlik konusunun sistemin en önemli başlıklarından biri olduğunu vurguladı.

KÜÇÜK BİR BORÇ, BÜYÜK BİR EKONOMİK YÜKE DÖNÜŞEBİLİYOR

Sorunun yalnızca geçiş ücreti veya ceza tutarı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini dile getiren Çalışır, vatandaşın yaşadığı zaman ve emek kaybının da ekonomik bir maliyet olduğunu ifade etti.

Çalışır, “Bir borcu öğrenmek için saatlerce uğraşmak, farklı kurumlarla iletişim kurmak, itiraz süreçleriyle ilgilenmek ve sonrasında hukuki masraflarla karşılaşmak da vatandaş açısından ciddi bir yük. Özellikle dar gelirli aileler ve araçlarını her gün işi için kullanmak zorunda olan esnaf açısından küçük bir geçiş ücreti, belirsizlikler nedeniyle çok daha büyük bir bütçe sorununa dönüşebiliyor” dedi.

ASİL MESELE TOPLUMSAL GÜVEN

HGS tartışmasının bir diğer önemli boyutunun toplumsal güven olduğunu belirten Çalışır, borcunu ödemek isteyen vatandaşın sistem karşısında çaresiz kalmasının adalet duygusunu zedeleyebileceğine dikkat çekti.

Kamu hizmetlerinde güvenin yalnızca tahsilat yapmakla sağlanamayacağını ifade eden Çalışır, vatandaşın borcunu görebilmesi, anlayabilmesi, zamanında ödeyebilmesi ve gerektiğinde itiraz edebilmesinin de en az tahsilat kadar önemli olduğunu söyledi.

ÇÖZÜM: TEK EKRAN, AÇIK BİLGİ VE ETKİN İTİRAZ HAKKI

Çalışır’a göre HGS sisteminde yaşanan sorunların azaltılması için öncelikle vatandaşın bütün geçiş bilgilerine kolayca ulaşabilmesi gerekiyor.

Her geçişin tarihi, ilgili otoyol işletmecisi, geçiş ücreti, varsa ceza tutarı ve son ödeme tarihinin tek bir anlaşılır ekranda gösterilmesini öneren Çalışır, ödeme kanallarında yaşanabilecek teknik sorunların da vatandaşın aleyhine sonuç doğurmaması gerektiğini belirtti.

“Vatandaş ödeme yapmak istediği halde sistemsel bir sorun nedeniyle bunu gerçekleştiremiyorsa, bu durumun sorumluluğu vatandaşa yüklenmemeli. Başvurular kayıt altına alınmalı ve itirazlar açık, anlaşılır gerekçelerle sonuçlandırılmalı” diyen Çalışır, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin önemini vurguladı.

Selma Çalışır, HGS meselesinin yalnızca otoyol geçiş ücretlerinden ibaret olmadığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bir devletin ve hizmet sunan kurumların gücü, yalnızca alacağını tahsil edebilmesiyle ölçülmez. Vatandaşına hakkını arayabileceği, borcunu öğrenebileceği ve gerektiğinde itiraz edebileceği açık bir yol sunabilmesi de önemlidir. HGS tartışması aslında ekonomide öngörülebilirliğin ve toplumda adalet duygusunun bir sınavıdır. Vatandaşın sisteme güven duyması için önce sistemin vatandaşa güven vermesi gerekir.”

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.

Yeni Slow Radyo Yüz Ağdası